Năm 2025, ngành điều Việt Nam đã tạo nên một kỳ tích lịch sử khi vượt mốc kim ngạch xuất khẩu 5,4 tỷ USD.
Kỳ tích từ tinh thần vượt khó
Theo báo cáo chính thức từ Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), năm 2025 ghi dấu một "cột mốc vàng" khi kim ngạch xuất khẩu nhân điều đạt tới 5,432 tỷ USD. Toàn ngành đã chế biến và xuất khẩu gần 798.000 tấn nhân điều các loại, tăng 18,09% về giá trị và 4,23% về sản lượng so với năm 2024. Đây được coi là một kỳ tích, bởi để vượt qua mỗi dấu mốc tỷ đô, ngành điều thường phải nỗ lực trong nhiều năm, nhưng năm nay sự bứt phá diễn ra vô cùng mạnh mẽ.
Phát biểu tại Hội nghị tổng kết mới đây, ông Phạm Văn Công, Chủ tịch VINACAS khẳng định, đây là kết quả của sự năng động, chuyển hướng kịp thời của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Năm 2025, ngành điều không chỉ đối mặt với suy thoái kinh tế toàn cầu mà còn phải trực diện chiến đấu với rào cản thuế quan khắc nghiệt từ thị trường Mỹ.
Nhìn lại năm 2025, biến cố lớn nhất chính là chính sách thuế quan của Mỹ. Ngày 2/4/2025, sắc lệnh áp thuế đối ứng lên tới 46% đối với nông sản Việt Nam đã khiến xuất khẩu điều vào thị trường này bị đình trệ nghiêm trọng. Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8, lượng hàng xuất sang Mỹ sụt giảm từ 30% đến 42% mỗi tháng.
Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, các bộ ngành và sự đồng hành sát sao của VINACAS qua các vòng đàm phán, mức thuế này đã giảm dần xuống 20% vào tháng 7 và chính thức về 0% vào tháng 11/2025. Mặc dù tổng lượng xuất khẩu vào Mỹ cả năm vẫn giảm 29,3%, nhưng việc tháo gỡ được rào cản thuế quan vào phút chót đã bảo vệ được thị trường lớn thứ hai của điều Việt Nam (chiếm 13,88% thị phần).
Trong bối cảnh thị trường Mỹ gặp khó, các doanh nghiệp điều đã nhanh chóng xoay trục sang các khu vực khác. Trung Quốc vươn lên trở thành thị trường số 1 với kim ngạch đạt gần 1 tỷ USD (999.010.015 USD), chiếm 19,64% thị phần và tăng trưởng tới 49,66% về giá trị so với năm trước.
Đáng chú ý là sự trỗi dậy của khu vực Trung Đông. Top 20 thị trường lớn nhất hiện có sự góp mặt của 5 quốc gia khu vực này gồm UAE, Saudi Arabia, Iraq, Israel và Jordan. Tổng lượng xuất khẩu sang 5 nước này đạt gần 80.000 tấn, chiếm 10% tổng sản lượng của Việt Nam. Sự nhạy bén này đã giúp ngành điều bù đắp được khoảng trống thiếu hụt và thiết lập kỷ lục xuất khẩu mới.
Dù vừa xác lập kỷ lục, nhưng tâm thế của người đứng đầu ngành điều không hề chủ quan. Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026, Chủ tịch Phạm Văn Công đã dành phần lớn thời gian để cảnh báo về những "cơn sóng ngầm" địa chính trị.
Ông Công nhấn mạnh rằng, năm 2026 sẽ còn khó khăn hơn nhiều do những biến động về chính trị và kinh tế toàn cầu. Đặc biệt, xung đột tại khu vực Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran đang ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến đường vận tải biển và hoạt động thương mại quốc tế.
Ông Công khuyến cáo: "Doanh nghiệp nên ưu tiên bán theo giá CIF hoặc CNF thay vì FOB như truyền thống". Theo ông, trong bối cảnh rủi ro thanh toán và vận chuyển tăng cao, việc chủ động kiểm soát quy trình vận tải và bảo hiểm (giá CIF/CNF) sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại nếu xảy ra sự cố ngoài ý muốn trên đường vận chuyển hoặc tranh chấp thanh toán.
Chiến lược bứt phá từ chuỗi giá trị mới năm 2026
Để hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó kịp thời, ông Công cũng chỉ đạo Hội đồng Thông tin VINACAS thay đổi phương thức hoạt động. Thay vì chỉ cung cấp các bản tin định kỳ hàng tháng, Hiệp hội sẽ tập trung vào các "Bản tin nhanh". "Chúng tôi sẽ cảnh báo các thông tin nóng trên mạng ngay khi nhận được từ các tổ chức quốc tế hoặc các thị trường châu Phi, Campuchia để doanh nghiệp có phản ứng tức thời", ông Công nói.
Một thách thức khác mà ngành điều phải đối mặt là sự phụ thuộc vào nguồn cung thô. Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu hơn 3,12 triệu tấn điều thô với giá trị 4,66 tỷ USD. Trong đó, Campuchia cung cấp gần 1 triệu tấn, Bờ Biển Ngà hơn 780.000 tấn.
Tuy nhiên, các quốc gia châu Phi đang đẩy mạnh chính sách bảo hộ sản xuất trong nước. Nhiều nước như Benin, Burkina Faso đã áp dụng lệnh cấm xuất khẩu điều thô đầu vụ hoặc nâng thuế phí xuất khẩu lên rất cao để ưu tiên cho các nhà máy nội địa của họ. Điều này tạo áp lực cực lớn lên chi phí đầu vào của các doanh nghiệp Việt Nam.
Chủ tịch VINACAS cũng bày tỏ sự lo ngại về tình trạng nhập khẩu nhân điều chất lượng thấp từ châu Phi về Việt Nam để "tái chế", điều này không chỉ gây cạnh tranh không công bằng mà còn làm mờ đi uy tín thương hiệu "Điều Việt Nam" - vốn đã dày công xây dựng hơn 30 năm qua.
Bước sang năm 2026, VINACAS đặt mục tiêu xuất khẩu 800.000 tấn nhân điều, mang về kim ngạch 5 tỷ USD. Mặc dù con số kim ngạch thấp hơn thực hiện của năm 2025 (do dự báo giá nhân điều có thể biến động), nhưng sản lượng vẫn giữ đà tăng trưởng nhẹ.
Để đạt được mục tiêu này, ngành điều xác định hướng đi chiến lược là chuyển mình mạnh mẽ sang chế biến các sản phẩm có giá trị gia tăng cao (chế biến sâu) thay vì chỉ dừng lại ở sơ chế nhân trắng. VINACAS đã kiện toàn Câu lạc bộ Thiết bị - Công nghệ để hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới máy móc, đưa ra thị trường những sản phẩm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng toàn cầu.
Bên cạnh đó, việc xây dựng đội ngũ môi giới mạnh và uy tín cũng là đòi hỏi sống còn. Hiệp hội đang tích cực tập hợp lực lượng các nhà môi giới tâm huyết để cùng gánh vác sứ mệnh phát triển thị trường trong giai đoạn mới.
Vượt qua một năm 2025 đầy biến động với con số kỷ lục hơn 5,4 tỷ USD là minh chứng cho bản lĩnh của ngành điều Việt Nam. Tuy nhiên, ông Phạm Văn Công, Chủ tịch VINACAS khẳng định, hành trình năm 2026 sẽ không có chỗ cho sự chủ quan. Sự thay đổi tư duy từ cách ký kết hợp đồng, cách nắm bắt thông tin đến việc tập trung vào chất lượng và chế biến sâu sẽ là "chìa khóa" để hạt điều Việt Nam giữ vững vị thế trung tâm của ngành điều toàn cầu.
Với truyền thống hơn 35 năm hình thành và phát triển, tin rằng cộng đồng doanh nghiệp điều Việt Nam sẽ tiếp tục biến thách thức thành cơ hội, vững tay chèo lái con thuyền ngành điều đi tới những thành công mới.
Ngành điều Việt Nam ghi nhận khối lượng xuất khẩu đạt 65 nghìn tấn với kim ngạch 434 triệu USD trong tháng 1/2026, nhờ nhu cầu lớn từ thị trường Trung Quốc.
Hoạt động xuất khẩu hạt điều của Việt Nam trong tháng 1/2026 ghi nhận những số liệu tăng trưởng khả quan so với cùng kỳ năm trước. Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khối lượng nhân điều xuất khẩu trong tháng đầu năm đạt mức 65 nghìn tấn.
Chỉ số này tương ứng với mức tăng trưởng 73,6% về số lượng so với tháng 1/2025. Tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều trong giai đoạn này ước tính đạt 434 triệu USD, tăng 70,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Về mặt giá trị thương mại, giá xuất khẩu nhân điều bình quân trong tháng 1/2026 ước đạt 6.673 USD trên mỗi tấn. Mức giá này có sự sụt giảm nhẹ khoảng 2% khi so sánh với số liệu của cùng kỳ năm 2025.
Sự sụt giảm về giá bình quân cho thấy các doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu tăng cao đã bù đắp cho sự biến động về giá và giúp tổng kim ngạch duy trì đà tăng trưởng dương.
Thị trường Trung Quốc đóng vai trò là động lực chính thúc đẩy sự gia tăng đột phá của ngành điều trong giai đoạn đầu năm. Nhu cầu tiêu thụ tại quốc gia này tăng mạnh do thời điểm trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
Các đối tác nhập khẩu từ Trung Quốc đã đẩy mạnh việc thu mua nhân điều chế biến để phục vụ thị trường nội địa. Bên cạnh đó, người tiêu dùng tại thị trường này cũng đang có sự dịch chuyển trong thói quen tiêu dùng sản phẩm hạt điều. Cụ thể, các mặt hàng chế biến như điều tẩm vị và các sản phẩm đóng gói sẵn có xuất xứ từ Việt Nam được ưu tiên lựa chọn.
Bên cạnh Trung Quốc, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục duy trì vị thế là một trong những thị trường nhập khẩu hạt điều lớn của Việt Nam (kim ngạch đạt 975 triệu USD năm 2025), đóng góp quan trọng vào tổng doanh thu toàn ngành. Quyết định gỡ bỏ thuế đối với hơn 200 mặt hàng thực phẩm, trong đó có hạt điều được Tổng thống Donald Trump ban hành ngày ngày 14/11/2025 sẽ là cú hích quan trọng, giúp ngành điều Việt Nam phục hồi mạnh trong năm 2026.
Trong năm 2026, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ nỗ lực thâm nhập sâu hơn vào các chuỗi bán lẻ toàn cầu thông qua việc kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Do vậy, việc chuyển dịch từ xuất khẩu điều thô sang nhân điều chế biến sâu đang trở thành xu hướng chủ đạo của các đơn vị sản xuất.
Tại các địa phương trọng điểm, hoạt động sản xuất và chế biến điều cũng ghi nhận sự sôi động ngay từ đầu năm. Tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước sau khi sáp nhập thành tỉnh Đồng Nai mới tiếp tục khẳng định vai trò là "thủ phủ" điều của cả nước với hơn 180.000 ha điều.
Đến nay, toàn tỉnh Đồng Nai đã có 496 sản phẩm OCOP, trong đó có hàng chục mặt hàng chế biến từ hạt điều đạt chuẩn. Đáng chú ý, phần lớn các sản phẩm OCOP đạt 5 sao cấp quốc gia của tỉnh đều thuộc nhóm này.
Trong năm 2025, tỉnh cũng đã tiến hành thẩm định thêm 15 sản phẩm mới. Trong số này có 11 sản phẩm được chế biến từ hạt điều với 6 sản phẩm được đánh giá có tiềm năng đạt chuẩn 5 sao quốc gia.
Song song với việc phát triển sản phẩm OCOP, nhiều doanh nghiệp ở địa phương đã đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chế biến sâu để nâng cao năng lực cạnh tranh. Điển hình là Tập đoàn Gia Bảo đã đưa vào vận hành Nhà máy Chế biến nông sản và thực phẩm Bà Tư Bình Phước. Dự án này có tổng vốn đầu tư 6,5 triệu USD, tập trung phát triển các dòng sản phẩm điều chế biến sâu phục vụ thị trường xuất khẩu.
Mặc dù các số liệu đầu năm mang tính tích cực, ngành điều vẫn đang đối mặt với một số vấn đề về nguồn cung. Hiện nay, nguồn nguyên liệu điều thô phục vụ cho hoạt động chế biến trong nước vẫn còn phụ thuộc một phần vào việc nhập khẩu từ các quốc gia khu vực châu Phi.
Việc tự chủ vùng nguyên liệu nội địa đang được các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đặt lên hàng đầu để đảm bảo tính bền vững. Chi phí logistics và các rào cản kỹ thuật tại các thị trường quốc tế cũng là những yếu tố mà doanh nghiệp cần lưu tâm trong thời gian tới.
CÔNG TY TNHH SX TM NS THẢO TRANG
-----------------------------------------------------
Hạt Điều Ngon – Xưởng Gia Công Hạt Điều Thảo Trang
Tuyển chọn những hạt điều chất lượng cao từ Xưởng Hạt Điều Thảo Trang. Nhận cung cấp sỉ, lẻ và gia công hạt điều theo yêu cầu.
Đường link xem sản phẩm : https://hatdieungon.com/
Số điện thoại liên hệ / ZALO : 07979.186.39
Facebook: Xưởng Gia Công Hạt Điều Thảo Trang